جلیل ضیاء‌پور، نقاش و پژوهشگر ایرانی است؛ کسی که فعالیتش برای ظهور جریان هنر مدرن در ایران باعث شد او را «پدر نقاشی مدرن ایران» بنامند.

پدر هنر نقاشی ایران


جلیل ضیاء‌پور، نقاش و پژوهشگر ایرانی است؛ کسی که فعالیتش برای ظهور جریان هنر مدرن در ایران باعث شد او را «پدر نقاشی مدرن ایران» بنامند.

جلیل ضیاء پور

جلیل ضیاء‌پور در پنجم اردیبهشت سال 1299 در بندرانزلی متولد شد. او فعالیت هنری خود را در تهران از سال 1317 و با آموزش موسیقی در هنرستان آغاز کرد، اما پس از مدتی کوتاه وارد دانشکده هنرهای زیبا شد و یکی از سه دانش‌آموخته‌ای بود که با دریافت بورس به فرانسه رفت. او پس از تحصیل در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس در رشته‌های نقاشی و مجسمه‌سازی به کشور بازگشت.

ضیاء‌پور پس از بازگشت به ایران با همکاری چند نفر از نقاشان دیگر، در سال 1328 انجمن هنری‌ای را با عنوان «خروس جنگی» پایه‌گذاری کرد. به گفته ضیاء‌پور هدف اصلی این انجمن، زمینه‌سازی برای ظهور عرصه‌های هنر نو و مدرن در هنرهای تجسمی ایران بود. همچنین مجله‌ای نیز با همین عنوان به سردبیری ضیاء‌پور به چاپ رسید که او نقدهای خود را در زمینه هنر در آن منتشر می‌کرد.

از مهم‌ترین آثار او در حوزه نقاشی می‌توان به تابلوهای " قیام کاوه آهنگر"، " دختر ترکمن"، "چادرنشینان"، " زندگی من" و " پرواز در ناشناخته‌ها " اشاره کرد

او جدا از آن که نقاشی پیشرو بوده‌است، فعالیت‌های پژوهشی گسترده‌ای را نیز در زمینه مردم‌شناسی، بررسی و شناخت زبان، فرهنگ عامه، پوشاک و نقش‌های زینتی مناطق گوناگون ایران داشته‌است که نتایج آنها به عنوان کتاب مرجع این رشته از علوم هم اینک در دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ضیاءپور در طول فعالیت هنری و فرهنگی خود، به ایراد بیش از 85 سخنرانی، ارائه بیش از 70 مقاله فرهنگی و هنری، تالیف 28 جلد کتاب در زمینه‌های پوشاک‏ ایرانیان، هنر، تاریخ و همچنین خلق نزدیک به 40 اثر نقاشی و دو مجسمه پرداخته‌است.

ضیاءپور که گویی با انرژی و کوششی غیر قابل وصف، کسب علم و دانش را پیگیری می کرد، علاوه بر رشته های اصلی (نقاشی و مجسمه سازی) بطور جامع رشته های دیگری چون تاریخ هنر، سبک شناسی، تاریخ تمدن، جامعه شناسی، نقش شناسی و پوشاک را نیز به صورت همزمان پیگیری و به انجام رساند.

در اولین گامهای کسب علم و دانش، فراگیری هنر موسیقی را آغاز کرد. در مدت نه چندان طولانی از زمان شروع کار در هنرستان موسیقی و فراگیری رشته آهنگسازی، بنا به تصمیمات دولت وقت، اساتید بلژیکی مدیریت هنرستان را رها کردند و عازم کشور خود شدند، پس مسئولیت به عهده «کلنل وزیری» واگذار شد و چون دیگر رشته آهنگسازی در هنرستان وجود نداشت، علیرغم میل درونی، موسیقی را رها کرد و به سراغ هنرهای تزئینی و سنتی رفت.

از مهم‌ترین آثار او در حوزه نقاشی می‌توان به تابلوهای " قیام کاوه آهنگر"، " دختر ترکمن"، "چادرنشینان"، " زندگی من" و " پرواز در ناشناخته‌ها " اشاره کرد.

او به دلیل استفاده از اشکال هندسی و هنر تزئینی که برگرفته از دستمایه های ایرانی است و برای نخستین بار طرح نوینی را در هنر مدرن ایران رقم زده است، به عنوان «پدر هنر نقاشی ایران» مشهور است

ضیاءپور پس از ورود به مدرسه صنایع مستظرفه قدیمه و فراگیری تذهیب، نقش قالی، مینیاتور، کاشیکاری و نگارگری در سال 1320 به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران راه یافت و با شوقی فراوان، رشته های تزئینات داخلی، دکوراسیون، نقاشی و مجسمه سازی را آموخت. او در سال 1324 با احراز رتبه مقام اول و دریافت مدال فرهنگی درجه یکم، تحصیلات آکادمیک خود را در مقطع لیسانس به انجام رساند.

جلیل ضیاءپور، نقاشی پیشرو و منتقدی آگاه بود که در دشوارترین شرایط فرهنگی، از تنگنای زمانه سرافراز بیرون آمد و بیش از نیم قرن کوشایی در هنر ایران، ایراد بیش از 100 سخنرانی فرهنگی، هنری و اجتماعی در مجامع عمومی و خصوصی، خلق آثار هنری، نگارش بسیاری کتابهای تحقیقی، تألیفات، مقالات، بیان مصاحبه ها و تصدی پستهای ارشد و داشتن مقامات دولتی از جمله نامورانی است که به نقل از کتب و مجلات هنری وی را همنشین نیما در راه نوآوری دانسته اند.

او به دلیل استفاده از اشکال هندسی و هنر تزئینی که برگرفته از دستمایه های ایرانی است و برای نخستین بار طرح نوینی را در هنر مدرن ایران رقم زده است، به عنوان «پدر هنر نقاشی ایران» مشهور است. نقاشی های جلیل ضیاءپور دارای شیوهای شخصی است و به دور از تقلید، که به اذعان بزرگان این رشته از هنر هر کدام نه تنها پشتوانه ملی فرهنگی، بلکه ثروت ملی محسوب می شود.

استاد ضیاءپور به دلیل علاقه ای که به جوانان و دانشجویان داشت، درسال 1322 به درخواست اداره کل هنرهای زیبای کشور، اقدام به تأسیس هنرستان های هنرهای تجسمی دختران و پسران تهران کرد وهمچنین مقدمات تأسیس دانشکده هنرهای تزئینی را تهیه نمود.

پدر نقاشی مدرن ایران سرانجام در شب یلدای سال 78 و پس از گذراندن یک دوره بیماری سخت در اثر نارسایی قلب در بیمارستان توس تهران از دنیا رفت.

فراوری: زهرا فرآورده

بخش کودک و نوجوان تبیان


منابع: ایسنا- هنرهای زیبا

 

مطالب مرتبط:

خلیل عمرانی، یک شاعر آیینی

شما که غریبه نیستید

پدری که هنوز قصه‌هایش تمام نشده است

رهی معیری

غیاث الدین جمشید کاشانی

پروفسور فاطمی

 

پدر هنر نقاشی ایران - تبیان

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=276948

28 آوريل 2014 ... جلیل ضیاء‌پور، نقاش و پژوهشگر ایرانی است؛ کسی که فعالیتش برای ظهور جریان هنر مدرن در ایران باعث شد او را «پدر نقاشی مدرن ایران» بنامند.

فهرست افراد دارای لقب پدر یا مادر در یک زمینه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

http://fa.wikipedia.org/wiki/فهرست_افراد_دارای_لقب_پدر_یا_مادر_در_یک_زمینه

... پدر ریه ایران, پزشکی. سیمون آیوازیان, پدر گیتار کلاسیک ایران, هنر ... رمان تاریخی ایران, هنر. جلیل ضیاءپور, پدر نقاشی مدرن ایران, هنر.

معرفی نقاشان ایرانی - بیتوته

http://www.beytoote.com/art/artist/introduction2-persian1-painting.html

زندگینامه نقاشان ایرانی حسين بهزاد نقاش و مينياتوريست نقاشان معروف ایرانی ... حسين بهزاد از سن هفت سالگي و به امر پدر در كارگاه قلمدان سازي ملا علي قلمدان ساز به ... به زندگی آنها در نقاشی هایش بود پر بیننده ترین نمایشگاههای تاریخ هنر ایران شد.

آخرین گفتگوی پدر انیمیشن ایران - آکا - بیوگرافی نقاشان بزرگ

http://biografiaka.akairan.com/biography/naghash/2014419104118.html

صفحه خانگی بیوگرافی زندگینامه نقاشان ایران و جهان آخرین گفتگوی پدر ... یعنی در 20 فروردین، به 77 سالگی می رسد و لقب پدر هنر انیمیشن ایران را هم یدک می کشد.

ايبنانيوز - آشنایی با زندگی و آثار "حامد گودرزی" از نقاشان مدرن ایران

http://www.ibnanews.ir/vdch.kn6t23nxzftd2.html

28 جولای 2014 ... حدوداً ۱۵ سال داشتم، یک روز با پدرم قدم می زدیم که یکی از دوستانش که اتفاقا نقاش ... پرسش: در حال حاضر وضعیت هنر نقاشی ایران را چگونه می بینید؟

بازگشت پدر سامی یوسف خواننده قدیمی به ایران + عکس - نمناک

http://namnak.com/8623-بازگشت-پدر-سامی-یوسف.html

نمناک · فرهنگ و هنر · موسیقی بازگشت پدر سامی یوسف خواننده قدیمی به ایران + عکس ... تاریخچه کشتی ایران; کمال الملک پدر نقاشی ایران; پدر بازیگر زن مشهور ایران ...

مهندس هوشنگ سیحون پدر معماری نوین ایران در تبعید درگذشت ...

http://shahrgon.com/fa/2014/05/26/مهندس-هوشنگ-سیحون-پدر-معماری-نوین-ایرا/

26 مه 2014 ... شهرگان: مهندس هوشنگ سیحون از چهره‌های ماندگار و درخشان هنر معماری و نقاشی ایران در ساعت ۴/۳۰ بامداد روز دوشنبه ۲۶ ماه می در سن ۹۳ سالگی در بیمارستان ...

استاد لطفی پدر هنری من بود/ آواز بیات اصفهان نه نغمه غم دارد نه شاد ... - مهر

http://www.mehrnews.com/news/2388880/استاد-لطفی-پدر-هنری-من-بود-آواز-بیات-اصفهان-نه-نغمه-غم-دارد

14 ا کتبر 2014 ... استاد لطفی پدر هنری من بود/ آواز بیات اصفهان نه نغمه غم دارد نه شاد ... نقاشان کوچک ایرانی در رومانی برگزیده شدند/ تصویر عاشقان حسینی در قاب ...

پدر و دخترهای مشهور و محبوب ایرانی - روزنه

http://www.rozanehonline.com/چهره‌ها/پدر-و-دخترهای-مشهور-و-محبوب-ایرانی.html

در ورزش دنیا مرسوم است که پسران ورزشکاران بزرگ، راه پدر را در پیش بگیرند و البته .... او در عرصه هنر نقاشی هم توانایی های فراوانی داشته و سابقه تحصیل در خارج از ...

به مناسبت درگذشت پدر معماری مدرن ایران

http://nasle-farda.ir/cms4/news.asp?id=-1668715974

فعاليت هنري و معماري ايشان در طول نيم قرن، زبانزد همه عاشقان فرهنگ و هنر ايران زمين ... توس و ساختمان بانک سپه در ميدان توپخانه تا صدها بناي مسکوني، نقاشي و سياه ...

برای زادروز پدر گرافیک ایران - عصر ایران

http://www.asriran.com/fa/news/292762/برای-زادروز-پدر-گرافیک-ایران

26 آگوست 2013 ... به گزارش ایسنا، مرتضی ممیز را «پدر گرافیک ایران» می‌نامند. ... او در سال 1344 در رشته‌ی نقاشی از دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. ... مدیریت و طراحی هنری جشنواره بین‌المللی فیلم تهران، ریاست هیئت مدیره ...

عصر ايران

http://www.asriran.com/

سايت تحليلي خبري ايرانيان سراسر جهان خبرهای علمی فرهنگی هنری ورزشی سیاسی و در عصرايران. ... "مذاکرات هسته ای میان ایران و گروه 1+5 در روز 24 ماه آینده (3 آذر ماه) به مرحله مهمی می رسد. ..... وقتی زبان بجای قلمو نقاشی می کند! ... پدر و پسری در کوه.

محمد کریم پیرنیا پدر معماری سنتی ایران | هنر اسلامی

http://islamicartz.com/story/DmkSCD_nfePf3a2M47SYrzpPojQzakkQTJHjlRIrQas

محمدکریم پیرنیا پدر معماری سنتی ایران است. او با رها کردن دانشکده و کسب دانش از پیرمردهای زنده‌ای که به قول خودش هریک به اندازه دانشگاهی، علم و هندسه و هنر داشتند، به  ...

مرکز ماهان ، پدر موسیقی ایران پس از انقلاب کیست؟

http://mahan.sums.ac.ir/news.aspx?id=3525

14 آوريل 2014 ... هنر نقاشی از آغاز تا کنون / هنر بین النهرین / آکدیان ... بسياري از منتقدان «فريدون شهبازيان» را پدر موسيقي ايران پس از انقلاب مي‌دانند.

ایسنا - «جعفر پتگر هرگز بدون وضو نقاشی نمی‌کشید»

http://isna.ir/fa/news/92101810015/-جعفر-پتگر-هرگز-بدون-وضو-نقاشی-نمی-کشید

8 ژانويه 2014 ... هله پتگر، دختر جعفر پتگر در نشست خبری افتتاح نمایشگاه پدرش گفت: ... که بدون وضو دست به نقاشی نمی‌برد و همیشه آرزو داشت آثارش در ایران بماند. ... خود را با نقل‌قولی از پدرش آغاز کرد و گفت: پدرم می‌گفت هنرمندانی که با هنر خود ...

پدر گرافيک ايران

http://mardomsalari.com/template1/News.aspx?NID=178184

26 نوامبر 2013 ... ... طراح گرافيک، تصويرگر، استاد دانشگاه و پدر هنر گرافيک ايران بود. ... و علاقه ويژه‌اي به نقاشي و طراحي نشان داد،دوران متوسطه براي کمک به خرج ...